Σημείο Συνάντησης 06: Πολυχώρος Δημοτικής Πινακοθήκης Ηρακλείου

Βάσω Κατράκη, Η Μοναξιά της Αντιγόνης, 1977, χαρακτικό 10/20, εκτυπωμένο σε λευκό χαρτί διαστάσεων 120 x 71 εκ., Συλλογή Δημοτικής Πινακοθήκης Ηρακλείου

Το έργο Η Μοναξιά της Αντιγόνης της Βάσως Κατράκη δημιουργήθηκε το 1977 και είναι ένα χαρακτικό σε πέτρα, τυπωμένο με μαύρο μελάνι σε λευκό χαρτί. Είναι κατακόρυφο και έχει μέγεθος, περίπου όσο το ύψος ενός παιδιού. Το θέμα του πραγματεύεται τη μοναξιά, την αντοχή και την εσωτερική αντίσταση απέναντι στο άδικο, μέσα από την ηρωική μορφή της Αντιγόνης.

Στο κέντρο της σύνθεσης στέκεται όρθια μια ψηλόλιγνη ανθρώπινη φιγούρα σε μαύρο χρώμα, αποδοσμένη αφαιρετικά. Το σώμα είναι έντονα επιμηκυμένο, με αλλοιωμένες αναλογίες που δίνουν την αίσθηση μιας λιπόσαρκης και καταπονημένης μορφής. Η στάση της είναι σταθερή, σαν να έχει παγώσει στον χρόνο. Το κεφάλι είναι μικρό σε σχέση με το σώμα και είναι στραμμένο ελαφρά προς τα αριστερά. Ο λαιμός είναι ιδιαίτερα μακρύς και λεπτός, ενώ τα χαρακτηριστικά του προσώπου είναι ελάχιστα. Διακρίνονται μόνο τα μάτια και η μύτη, ενώ το στόμα απουσιάζει, δίνοντας στη μορφή έναν σιωπηλό και εσωστρεφή χαρακτήρα. Τα άκρα της είναι μακριά και λεπτά και εκτείνονται κάθετα, παράλληλα με τον κορμό. Το σώμα αποδίδεται χωρίς ρούχα και λεπτομέρειες. Κάτω αριστερά, στο πλάι της μορφής και στο ύψος περίπου του γονάτου, εμφανίζεται μια ατελώς σχηματισμένη σφαίρα με τραχιά και διαβρωμένη υφή.

Το μαύρο χρώμα της μορφής δεν είναι συμπαγές. Οι πόροι της πέτρας, από την οποία προέρχεται η μήτρα του χαρακτικού, αποτυπώνονται στο χαρτί ως μικρά λευκά κενά, δημιουργώντας μια αίσθηση υλικότητας και τραχύτητας στην επιφάνεια του χαρτιού. Κάτω από τη σύνθεση αναγράφονται η υπογραφή της καλλιτέχνιδας, το έτος και ο αριθμός του αντιτύπου, τα οποία δεν αποδίδονται απτικά στην κάρτα.

Το έργο ανήκει στην ώριμη περίοδο της Βάσως Κατράκη και δημιουργήθηκε μετά τη λήξη της δικτατορίας των Συνταγματαρχών (1967-74). Η Αντιγόνη δεν παρουσιάζεται μόνο ως ηρωίδα του Σοφοκλή, αλλά ως διαχρονική αλληγορία για τη θέση του ανθρώπου απέναντι στην εξουσία και το άδικο. Η μοναξιά της γίνεται αντοχή και σθένος. Το έργο φέρει έντονο πολιτικό και κοινωνικό μήνυμα, αντηχώντας τη μεταπολιτευτική ατμόσφαιρα της Ελλάδας και τον ευρύτερο αγώνα για δικαιοσύνη και ισότητα. Μέσα από τη λιτότητα της φόρμας και την ένταση της σιωπής, η Κατράκη μετατρέπει τη μορφή της Αντιγόνης σε αιώνιο σύμβολο αντίστασης και ηθικής σταθερότητας.

Η δημιουργική περιγραφή του έργου “Η μοναξιά της Αντιγόνης” της Βάσως Κατράκη είναι αποτέλεσμα συνδημιουργίας των συμμετεχόντων ατόμων στο Σημείο Συνάντησης 06: Πολυχώρος Δημοτικής Πινακοθήκης Ηρακλείου.

Μάθετε περισσότερα για το project: