Σημείο Συνάντησης 05: Ίδρυμα Τηνιακού Πολιτισμού

Γιαννούλης Χαλεπάς, Άγγελος (;) Δόξα (;) ή Νίκη (;), 1918, πήλινο γλυπτό, 35 x 15 x 23 εκ., Συλλογή Πανελληνίου Ιερού Ιδρύματος Ευαγγελιστρίας Τήνου

Το έργο Άγγελος (;) Δόξα (;) ή Νίκη (;) του Γιαννούλη Χαλεπά δημιουργήθηκε το 1918 και είναι ένα γλυπτό μικρής κλίμακας από άψητο πηλό. Έχει μέγεθος περίπου όσο ένα μεγάλο μπουκάλι νερού και πατά πάνω σε μια ορθογώνια βάση. Απεικονίζει μια γυναικεία φτερωτή μορφή, που συνδυάζει εικονογραφικά στοιχεία αγγέλου, νίκης και δόξας.

Στο επάνω μέρος της μορφής διακρίνεται το κεφάλι, ελαφρώς γερμένο στο πλάι. Το βλέμμα κατευθύνεται χαμηλά, σαν να ατενίζει ένα αόριστο σημείο μπροστά της. Τα χαρακτηριστικά του προσώπου είναι λιτά. Διακρίνονται κυρίως οι κόγχες των ματιών και η μύτη, ενώ το στόμα δεν αποδίδεται. Τα μαλλιά είναι τραβηγμένα πίσω και πιασμένα σε κότσο. Στην πλάτη της μορφής αναπτύσσονται, κάθετα συμμετρικά, δύο κλειστά φτερά. Ξεκινούν περίπου από το ύψος των ματιών και καταλήγουν χαμηλά, στο ύψος των γοφών. Τα φτερά είναι πυκνά, με έντονες χαράξεις, και αποδίδονται ενωμένα στο σώμα, χωρίς κενά.

Η γυναικεία μορφή φοράει έναν μακρύ χιτώνα με πολλές πτυχώσεις, που καλύπτει το σώμα και αφήνει να διαγράφεται ελαφρά το στήθος. Πάνω από τον χιτώνα πέφτει ένας μανδύας, αφήνοντας εκτεθειμένο τον ένα ώμο. Στο δεξί της χέρι κρατά ένα λουλούδι, που αποδίδεται αφαιρετικά και δεν διακρίνεται με λεπτομέρεια.

Το κάτω μέρος του σώματος στηρίζεται σε ένα χαμηλό τοιχίο. Το δεξί της πόδι είναι λυγισμένο και πατά σε ένα σκαλοπάτι, ενώ η μορφή είναι ξυπόλυτη. Η στάση της δίνει την αίσθηση μιας στιγμής παύσης, σαν να ξεκουράζεται ή να συλλογίζεται.

Η επιφάνεια του γλυπτού είναι τραχιά, με εμφανή ίχνη από τα εργαλεία του καλλιτέχνη. Η απουσία λεπτομερειών και κενών σε συνδυασμό με τα συμπαγή μέρη της μορφής, συνδέονται με την ύστερη περίοδο του Χαλεπά, όπου η εκφραστική δύναμη υπερισχύει της τεχνικής τελειότητας.

Η μορφή δεν ταυτίζεται πλήρως με έναν θρησκευτικό άγγελο, με φτερωτή νίκη ή δόξα. Μοιάζει περισσότερο με μια σκεπτόμενη, δυναμική γυναικεία παρουσία, που συνδυάζει τη γαλήνη με την εσωτερική ένταση. Ο Χαλεπάς ενοποιώντας τις παραστάσεις, προσαρμόζει την μορφή στο δικό του προσωπικό ιδίωμα, έναν άγγελο που φέρει την πνευματικότητα της σωτηρίας, τη δυναμική της νίκης και τη μεγαλοπρέπεια της δόξας, δίχως διακοσμητικές υπερβολές. Το έργο παραπέμπει ταυτόχρονα σε μνημειακή και ταφική μορφή, αποτυπώνοντας συναισθήματα περισυλλογής, θλίψης και σιωπηλής δύναμης.

Η δημιουργική περιγραφή του έργου “Άγγελος (;) Δόξα (;) ή Νίκη (;) ” του Γιαννούλη Χαλεπά είναι αποτέλεσμα συνδημιουργίας των συμμετεχόντων ατόμων στο Σημείο Συνάντησης 05: Ίδρυμα Τηνιακού Πολιτισμού.

Μάθετε περισσότερα για το project: